Poduszka dla niemowlaka – komfort czy zagrożenie?
Posted in Porady Lekarzy

Kiedy można bezpiecznie zacząć stosować poduszki?
Czy można od urodzenia kłaść dziecko na poduszce typu klin?
Czy kupić dziecku modne poduszki ortopedyczne?
Poniższy artykuł odpowiada jednoznacznie na te pytania

Dlaczego prawidłowe ułożenie dziecka do snu jest takie ważne?

Otóż, to, jak położymy malucha spowoduje, że w taki, a nie inny sposób ułoży się również jego głowa, kręgosłup i kończyny. W tych pierwszych miesiącach mamy też kluczowy wpływ na rozwój i kształtowanie kręgosłupa, który będzie służył dzisiejszemu noworodkowi całe życie.
Dzieci rozwijają się według pewnego wzorca a
prawidłowo przebyte etapy rozwoju ruchowego są podstawą funkcjonowania w ich całym dalszym życiu.
Kręgosłup dziecka po urodzeniu ma kształt litery „C” i w miarę upływu czasu prostuje się
i kształtuje. Rozpoczyna się to gdy dziecko zaczyna podnosić główkę i zostaje zakończony gdy dziecko potrafi wstawać i samodzielnie chodzić czyli do 18 miesiąca życia.

Materac, na którym dziecko śpi powinien być dość twardy by ułatwić dziecku zmiany pozycji, ale równocześnie dość elastyczny by podeprzeć powstające fizjologiczne krzywizny kręgosłupa na pewno bez tradycyjnej miękkiej poduszki
.

Poduszka, wbrew wielu opiniom, na pewno nie zapewni idealnego, okrągłego kształtu główki dziecka. Wręcz przeciwnie – maluchowi trudniej jest wykonywać ruchy głową na miękkim i zapadającym się podłożu. A co za tym idzie, zwiększa się niebezpieczeństwo utrwalenia asymetrii czaszki. Ponad to poduszka często leży nie tylko pod główką, ale też pod tułowiem i barkami dziecka. Taka pozycja sprawia, że dziecko ma tendencję do odginania tułowia do tyłu i do przyginania głowy do klatki piersiowej. Absolutnie nie wolno również kłaść poduszki w łóżeczku lub pod klatką piersiową , gdy dziecko leży na brzuchu. Utrudnia ona unoszenie i przekręcanie główki oraz może stanowić realne zagrożenie dla zdrowia i życia dziecka.

zdjęcie nr 1 – ułożenie na poduszce powoduje uniesione do góry barków i klatki piersiowej oraz przygięcie brody do dołu

zdjęcie nr 2 – ułożenie na poduszce powoduje nadmierne wygięcie pleców

zdjęcie nr 3 – prawidłowe ułożenie bez poduszki

Dla porównania ta sama dziewczynka leżąca bez poduszki z prawidłowo ustawionymi barkami, ramionami i szyją.

Poduszkom dla niemowląt mówię stanowcze: NIE! Wyjątek stanowią kliny.

Jeżeli z jakiegoś medycznie uzasadnionego powodu (problemy z oddychaniem przy infekcjach, refluks żołądkowoprzełykowy) dziecko musi być ułożone wyżej polecam odpowiednie, prawidłowo ułożone kliny, które taką pozycję zapewnią. Jeżeli zaś chodzi o poduszki ortopedyczne polecam je rodzicom tylko przy asymetriach czaszki nie zaś jako zapobieganie im.

Prawidłowo ułożony klin to klin wsunięty pod materac aby stworzyć równię pochyłą, która nie będzie zaburzać prawidłowej symetrii ciała dziecka. Zdjęcia nr 4, 5 i 6 pokazuję kolejno prawidłowe ułożenie klina i wersje nieprawidłowe.

zdjęcie nr 4 – prawidłowo ułożony klin

zdjęcie nr 5 – klin powoduje nadmierne wygięcie pleców i osłabia pracę mięśni brzucha co zamiast pomagać może działać negatywnie przy problemach z refluksem żołądkowo-przełykowym.

zdjęcie nr 6 – klin powoduje nadmierne wygięcie szyi dziecka i uniesienie ramion do góry czyli mamy „schowanie” szyi co z kolei zaburza swobodne oddychanie. W tym wypadku klin może powodować większe problemy z oddychaniem niż im przeciwdziałać.

  • Amerykańskie badania naukowe wykazują, że aż ¼ przypadków SIDS (Sudden Infant Death Syndrome – zespół nagłej śmierci łóżeczkowej) dotyczy dzieci, które spały na poduszce
  • niebezpieczeństwo utrwalenia asymetrii czaszki
  • osłabienie pracy mięśni brzucha
  • zaburzenie w kształtowaniu się fizjologicznych krzywizn kręgosłupa
  • zaburzenia rozwoju prawidłowej postawy ciała
  • zaburzenia w budowaniu właściwej siły mięśniowej
  • zaburzenia w prawidłowym ustawieniu części ciała w ruchu przeciw grawitacji
  • zaburzenia w prawidłowym rozkładzie napięcia mięśni
  • zaburzenia w prawidłowym ustawieniu miednicy, która jest bazą dla właściwego ustawienia kręgosłupa, głowy na jego szczycie i nóg na dole.
  • Zaburzenia wysuwania się żuchwy co sprzyja problemom z karmieniem a potem prowadzi do wad zgryzu i mowy.

Zagrożenia dla przyszłego rozwoju wynikające ze stosowania poduszek u niemowląt

Podsumowując i odpowiadając krótko na postawione we wstępie pytania:

  • Kiedy można bezpiecznie stosować tradycyjne poduszki?

Od momentu kiedy dziecko sprawnie się porusza i swobodnie zmienia pozycje, lub jeszcze lepiej kiedy zacznie interesować się wkładaniem sobie czegoś pod głowę (poduszka rodziców, maskotka) może spać na poduszce. Z doświadczenia wiem, że nie będzie to wcześniej niż w 18-24 miesiącu życia. Oczywiście musi być to płaska poduszeczka. Zbyt duża mogłaby nadal powodować nienaturalne wygięcie szyi podczas snu.

  • Poduszkom u niemowląt stanowcze NIE! ale czy można od urodzenia kłaść dziecko na poduszce typu klin?

Można, a nawet trzeba przy problemach z oddychaniem przy infekcjach lub przy refluksie żołądkowoprzełykowym, ale klin musi być wsunięty pod materac aby stworzyć równię pochyłą, która nie będzie zaburzać prawidłowej symetrii ciała dziecka.

  • Czy kupić dziecku modne poduszki ortopedyczne?

Polecam taki zakup tylko przy asymetriach czaszki nie zaś jako zapobieganie im.

Moja rada – Pozwólcie dziecku trenować swoją symetryczną postawę na leżąco, na płaskiej
i bezpiecznej powierzchni, gdzie głowa, tułów i miednica opierają się pewnie o podłoże
a dziecko może unieść przed siebie ręce i nogi, budując schemat swojego ciała. Równie ważne jest kładzenie malucha na brzuchu podczas jego aktywności, podczas którego niemowlę wzmacnia mięśnie oraz trenuje utrzymanie równowagi ciała. Maluchy najlepiej się rozwijają, jeżeli ich nie poganiamy i pozwalamy im zdobywać kolejne umiejętności w sposób samodzielny. Rodzice muszą dbać o to, by dzieci miały okazję do swobodnych ruchów. Osobiście polecam kłaść niemowlę na brzuchu, na plecach, na boku i w każdej innej, bezpiecznej pozycji.

 


Joanna Sebastian
Rehabilitant dziecięcy w Klinice Rehabilitacji Szpitala Uniwersyteckiego w Bydgoszczy
Nauczyciel akademicki w Katedrze i Klinice Rehabilitacji Collegium Medicum

zacznij pisać i wciśnij enter aby wyszukać

Koszyk