Czy wybudzać dziecko z drzemki?

Być może czytasz tytuł tego artykułu i łapiesz się za głowę, myśląc: „Jak to tak? Budzić śpiące dziecko?!”. Przecież powszechnie krążą legendy o tym, że śpiącego malucha nie należy nawet dotykać, by nie zapeszyć tej świętej chwili spokoju. Czy rodzice naprawdę nie mają już większych zmartwień?

Z doświadczenia wiem, że znacznie częstszym problemem jest walka z krótkimi, 30-minutowymi drzemkami, dlatego paradoksalnie, takich „dylematów” życzę każdemu rodzicowi. Niemniej jednak, są sytuacje, w których zbyt długa drzemka może robić więcej złego niż dobrego. Sen jest fundamentem rozwoju, ale jego nadmiar w niewłaściwym czasie potrafi zrujnować rytm dobowy całej rodziny.

Kiedy budzenie ma sens?

1. Noworodek, który kocha sen (i zapomina o jedzeniu)

Jeżeli masz na pokładzie noworodka, który potrafi przespać pół dnia, warto zachować czujność. W pierwszych tygodniach życia priorytetem jest odpowiednie przybieranie na wadze i stabilizacja laktacji. Dlatego warto obudzić maluszka po 2,5–3 godzinach drzemki na szybką zmianę pieluszki i karmienie. Dbając o odpowiednią liczbę sesji przy piersi lub butelce w ciągu dnia, „tankujesz” brzuszek dziecka tak, by noc nie stała się jedną wielką sesją nadrabiania kalorii.

Co ważne, jeśli dziecko po takim karmieniu chce ponownie zasnąć, możesz mu na to pozwolić. Jedną z najbardziej charakterystycznych cech okresu noworodkowego jest brak przewidywalności. Jednego dnia będziesz musiała budzić, drugiego dziecko samo dopomni się o uwagę po godzinie. I wiesz co? To całkowicie normalne. Nie stresuj się brakiem sztywnego grafiku na tym etapie.

2. Wielka rewolucja, czyli redukcja drzemek

Wiele mam staje przed dylematem, gdy nadchodzi czas redukcji drzemek. Idealnym przykładem jest okres przejścia z dwóch drzemek na jedną (zazwyczaj między 13. a 18. miesiącem życia). Zanim definitywnie pożegnacie jeden z okresów snu, czeka Was czas eksperymentów.

Bardzo często dzieci mają problem z zasypianiem na drugą drzemkę, jeśli ta pierwsza, poranna, była zbyt długa. Jeśli pozwolisz maluchowi spać rano dwie godziny, prawdopodobnie około 15:00 usłyszysz tylko radosne gaworzenie w łóżeczku zamiast błogiej ciszy. Wtedy skrócenie porannego odpoczynku pozwala zachować presję na sen po południu i płynnie przejść przez ten trudny okres transformacji planu dnia.

3. Ratowanie wieczoru i nocy

To sytuacja, w której zbyt długa drzemka zaczyna drastycznie opóźniać porę snu nocnego. Kiedy to piszę, ten temat jest mi wyjątkowo bliski, w ostatnim czasie musiałam zacząć skracać drzemkę mojego dwuletniego synka, aby zasypiał na noc przed 21:00.

Zasada jest prosta: każde dziecko ma określoną pulę snu na dobę. Jeśli maluch „wyśpi się” w dzień ponad miarę, wieczorem po prostu nie będzie miał fizjologicznej potrzeby snu. Jeśli zauważasz, że Twoje dziecko o 22:00 wciąż tryska energią, mimo że od rana było aktywne, spójrz krytycznym okiem na plan dnia.

Złota zasada: Wybudzaj z drzemki, jeżeli wiesz, że jej nadmiar zakłóca zasypianie na kolejny odpoczynek lub powoduje, że Wasz „wieczór” zaczyna się bardzo późno.

Kiedy kategorycznie NIE wybudzać dziecka?

Są jednak momenty, w których warto schować budzik do szuflady i pozwolić dziecku spać tyle, ile potrzebuje:

• Organizm to genialna maszyna. Podczas snu regeneruje się najszybciej i produkuje przeciwciała. Walka z infekcją wymaga ogromnych pokładów energii. Jedynym wyjątkiem jest potrzeba podania leków lub płynów. Choroba to okres, kiedy Wasz ułożony i przewidywalny plan dnia może na jakiś czas przestać istnieć, a zamiast niego może pojawić się chaos – to całkowicie normalne. Kiedy dziecko dojdzie do siebie, znów wrócicie do większej przewidywalności.
• Intensywne przetwarzanie nowych umiejętności (nauką chodzenia, mówienia, emocjonalne skoki) to dla mózgu ogromny wysiłek. Dłuższy sen pomaga "poukładać" wszystkiego w głowie. 
• Jeśli poprzednia noc była fatalna (ząbkowanie, podróż, gorszy czas), dziecko może potrzebować jednej solidnej, długiej drzemki, by wrócić do równowagi emocjonalnej i fizycznej. Oczywiście w tym przypadku należy zachować zdrowy rozsądek, aby nie utrwalać schematy odsypiania w dzień, a „imprezowania” w nocy.

Podsumowanie: Dziecko to nie robot

Wszystkie te rady mają służyć jednemu: Twojemu spokojowi i lepszemu samopoczuciu dziecka. Nie chodzi o to, aby plan dnia był wyregulowany co do minuty, to praktycznie niemożliwe, bo masz w domu małego człowieka, a nie zaprogramowane urządzenie.

Wasz plan dnia jest dobry, jeśli widzisz, że dziecko dobrze funkcjonuje, jest w świetnym humorze i ma mnóstwo energii na zdobywanie nowych doświadczeń. Jeśli tak jest, odpuść sobie sztywne patrzenie na zegarek. Podejdź do tego na spokojnie i zaufaj swojej intuicji. W końcu to Ty znasz swoje dziecko najlepiej!